اگر راهنماهای حرکتی مسیر حرکت باشند،
بال‌اسکرو فرمان‌دهنده حرکت است.

استاد CNC می‌داند:

هر صدم میلی‌متر خطا،
از همین‌جا شروع می‌شود.

بال‌اسکرو (Ball Screw) چیست؟

Ball Screw سیستمی است برای:

  • تبدیل حرکت دورانی موتور
  • به حرکت خطی بسیار دقیق

ساختار اصلی:

  • پیچ (Screw)
  • مهره (Nut)
  • ساچمه‌های فولادی

حرکت به‌صورت:

غلتشی، نه لغزشی

انجام می‌شود.

چرا از Ball Screw استفاده می‌شود؟

در سیستم‌های معمولی (پیچ و مهره ساده):

  • اصطکاک زیاد
  • سایش بالا
  • دقت پایین

Ball Screw:

  • اصطکاک کم
  • دقت بالا
  • عمر طولانی

نقش بال‌اسکرو در CNC فلز

بال‌اسکرو تعیین می‌کند:

  • محور چقدر دقیق جابجا شود
  • حرکت چقدر نرم باشد
  • لقی چقدر کم باشد

به زبان ساده:

بال‌اسکرو = دقت حرکت

تبدیل حرکت چگونه انجام می‌شود؟

  1. موتور می‌چرخد
  2. پیچ Ball Screw می‌چرخد
  3. ساچمه‌ها بین پیچ و مهره می‌غلتند
  4. مهره حرکت خطی می‌کند

نتیجه:

  • راندمان بالا
  • تلفات کم

اجزای اصلی Ball Screw

1. پیچ (Screw Shaft)

  • سخت‌کاری‌شده
  • سنگ‌خورده
  • با گام دقیق

کیفیت این قطعه:

مستقیماً روی دقت اثر دارد.

2. مهره (Ball Nut)

محفظه‌ای برای:

  • ساچمه‌ها
  • مسیر برگشت آن‌ها

3. ساچمه‌ها

  • فولادی
  • فوق دقیق
  • عامل حرکت نرم

گام (Lead) بال‌اسکرو چیست؟

گام یعنی:

  • میزان حرکت خطی در هر دور چرخش

مثال:

  • گام ۵ → هر دور = ۵ میلی‌متر حرکت

گام کوچک:

  • دقت بیشتر
  • سرعت کمتر

گام بزرگ:

  • سرعت بالا
  • دقت کمتر

لقی (Backlash) و Ball Screw

لقی یعنی:

  • حرکت آزاد ناخواسته

لقی دشمن شماره یک CNC است.

Ball Screw حرفه‌ای:

  • لقی بسیار کم
  • یا صفر (Preloaded)

Ball Screw پیش‌بارگذاری‌شده (Preload)

در این نوع:

  • دو مهره
  • یا ساچمه‌های خاص

به‌کار می‌رود.

نتیجه:

  • حذف لقی
  • افزایش دقت
  • افزایش سختی سیستم

دقت Ball Screw چگونه تعریف می‌شود؟

دقت Ball Screw با:

  • کلاس دقت (C3، C5، C7 و …)

مشخص می‌شود.

  • C3: فوق دقیق (قالب‌سازی)
  • C5: صنعتی دقیق
  • C7: عمومی

تأثیر Ball Screw بر تکرارپذیری

حتی اگر:

  • کنترلر عالی
  • موتور قوی

باشد، Ball Screw ضعیف →

  • تکرارپذیری از بین می‌رود

ارتباط Ball Screw با سروو موتور

Ball Screw باید:

  • متناسب با گشتاور موتور
  • هماهنگ با سرعت

انتخاب شود.

📌 مقاله مرتبط:
👉 سروو موتور و استپر موتور در CNC فلز

روانکاری Ball Screw

بدون روانکاری:

  • ساچمه می‌ساید
  • مهره آسیب می‌بیند
  • دقت نابود می‌شود

سیستم روانکاری مرکزی:

نشانه دستگاه صنعتی واقعی است.

علائم خرابی Ball Screw

  • صدای غیرعادی
  • افزایش لقی
  • خطای موقعیت
  • افت کیفیت سطح

آیا Ball Screw قابل تعمیر است؟

در عمل:

  • تعمیر دقیق بسیار سخت
  • اغلب تعویض می‌شود

و:

Ball Screw ارزان وجود ندارد، فقط خراب وجود دارد.

تفاوت Ball Screw و Lead Screw

ویژگیBall ScrewLead Screw

اصطکاکبسیار کمزیاد
دقتبسیار بالاپایین
لقیکمزیاد
کاربرد CNCحرفه‌ایابتدایی

دید استادانه به Ball Screw

مبتدی:

  • فقط به کنترلر نگاه می‌کند

حرفه‌ای:

  • گام، کلاس دقت، پیش‌بار
  • و هماهنگی با راهنما

را بررسی می‌کند.

رابطه Ball Screw با راهنماهای حرکتی

Ball Screw خوب + راهنمای ضعیف = فاجعه
راهنمای خوب + Ball Screw ضعیف = فاجعه

📌 مطالعه پیشنهادی:
👉 راهنماهای حرکتی در CNC (Linear Guide، Box Way)

نقش Ball Screw در ماشینکاری سنگین

در برش سنگین:

  • نیرو زیاد
  • فشار معکوس

Ball Screw ضعیف:

سریع لقی می‌گیرد.

جمع‌بندی نهایی

Ball Screw:

  • قلب دقت CNC
  • تعیین‌کننده حرکت واقعی
  • عامل اصلی تکرارپذیری

اگر Ball Screw را عمیق بفهمی:

دیگر هیچ دستگاهی را
«فقط با برند» نمی‌خری.

مقاله بعدی :