اگر موتور، مغز حرکت CNC باشد
راهنماهای حرکتی ستون فقرات حرکت دقیق هستند.

بسیاری از افراد فکر می‌کنند:

«دقت CNC فقط به کنترلر و برنامه است»

اما CNC کار حرفه ای می‌داند:

حرکت دقیق بدون راهنمای دقیق غیرممکن است

راهنمای حرکتی (Guide Way) چیست؟

راهنمای حرکتی مسیری است که:

  • محورهای دستگاه
  • میز
  • یا اسپیندل

روی آن حرکت می‌کنند.

وظیفه اصلی:

  • هدایت حرکت
  • تحمل بار
  • حفظ راستایی

چرا راهنماهای حرکتی این‌قدر مهم‌اند؟

راهنمای ضعیف یعنی:

  • لرزش
  • خطای ابعادی
  • سطح خراب
  • استهلاک سریع

راهنمای حرفه‌ای یعنی:

  • حرکت نرم
  • دقت پایدار
  • عمر طولانی

انواع راهنماهای حرکتی در CNC فلز

در CNC فلز دو نوع اصلی داریم:

  1. Linear Guide (راهنمای خطی ساچمه‌ای)
  2. Box Way (راهنمای جعبه‌ای یا کشویی)

هرکدام فلسفه طراحی متفاوتی دارند.

Linear Guide چیست؟

Linear Guide سیستمی است متشکل از:

  • ریل سخت‌کاری‌شده
  • کالسکه (بلوک)
  • ساچمه‌های گردشی

حرکت به‌صورت:

غلتشی (Rolling Motion)

انجام می‌شود.

مزایای Linear Guide

  • حرکت بسیار نرم
  • سرعت بالا
  • دقت موقعیت عالی
  • مناسب ماشینکاری سبک و سریع

به همین دلیل:

در CNCهای مدرن و پرسرعت بسیار رایج است.

معایب Linear Guide

  • تحمل ضربه کمتر
  • حساس به آلودگی
  • عمر کمتر در بارهای سنگین

📌 نکته استادانه:

Linear Guide برای قدرت ساخته نشده، برای سرعت ساخته شده.

Box Way چیست؟

Box Way نوعی راهنمای:

  • کشویی
  • سطح‌به‌سطح

است که حرکت به‌صورت:

لغزشی (Sliding Motion)

انجام می‌شود.

مزایای Box Way

  • تحمل بار بسیار بالا
  • جذب عالی لرزش
  • مناسب ماشینکاری سنگین
  • عمر طولانی در شرایط سخت

به همین دلیل:

در CNCهای صنعتی سنگین استفاده می‌شود.

معایب Box Way

  • سرعت کمتر
  • نیاز به روانکاری دقیق
  • حرکت نه‌چندان نرم در سرعت بالا

مقایسه مستقیم Linear Guide و Box Way

ویژگیLinear GuideBox Way

نوع حرکتغلتشیلغزشی
سرعتبسیار بالامتوسط
تحمل بارمتوسطبسیار بالا
جذب لرزشکمعالی
ماشینکاری خشنضعیفعالی
دقت در سرعتعالیمتوسط

کدام راهنما برای چه کاری مناسب است؟

Linear Guide مناسب است برای:

  • آلومینیوم
  • قالب‌های سبک
  • تولید پرسرعت
  • ماشینکاری دقیق با بار کم

Box Way مناسب است برای:

  • فولاد
  • چدن
  • برش‌های سنگین
  • قطعات صنعتی بزرگ

اشتباه رایج خریداران دستگاه CNC

بسیاری فقط می‌پرسند:

«دستگاه چند محور است؟»

اما سؤال درست این است:

«راهنمای حرکتی دستگاه چیست؟»

چون:

  • راهنما = شخصیت دستگاه

تأثیر راهنما بر صافی سطح

Box Way:

  • لرزش را می‌گیرد
  • سطح یکنواخت‌تر

Linear Guide:

  • حرکت نرم
  • سطح تمیز در سرعت بالا

رابطه راهنما با بال‌اسکرو

راهنما و بال‌اسکرو باید:

  • هماهنگ
  • هم‌سطح
  • هم‌راستا

باشند.

📌 مطالعه پیشنهادی:
👉 بال‌اسکرو (Ball Screw) چیست و چه نقشی در دقت CNC دارد؟

روانکاری راهنماهای حرکتی

بدون روانکاری:

  • Linear Guide می‌سوزد
  • Box Way قفل می‌کند

سیستم روانکاری مرکزی:

نشانه دستگاه حرفه‌ای است.

خطاهای رایج در نگهداری راهنماها

  • بی‌توجهی به روانکاری
  • ورود براده
  • شست‌وشوی اشتباه
  • تنظیم نادرست پیش‌بار

دید استادانه به راهنماها

مبتدی:

  • فقط اسم Linear Guide را دوست دارد

حرفه‌ای:

  • بار برشی را تحلیل می‌کند
  • جنس قطعه را می‌شناسد
  • راهنمای مناسب را انتخاب می‌کند

آیا می‌شود راهنما را تعویض کرد؟

در عمل:

  • بسیار پرهزینه
  • نیازمند ماشینکاری دقیق
  • معمولاً غیر اقتصادی

پس:

انتخاب اولیه حیاتی است.

آینده راهنماهای CNC

ترکیب:

  • Linear Guide تقویت‌شده
  • سیستم‌های هیبرید

در دستگاه‌های مدرن در حال گسترش است.

جمع‌بندی نهایی

راهنماهای حرکتی:

  • تعیین‌کننده دقت واقعی
  • عامل اصلی لرزش یا نرمی
  • پایه عمر دستگاه CNC

اگر راهنما را درست بفهمی:

دستگاه را از روی کاتالوگ نمی‌خری،
از روی منطق صنعتی انتخاب می‌کنی.

مقاله بعدی :

    بال‌اسکرو (Ball Screw) چیست و چه نقشی در دقت CNC دارد؟