اگر بدنه و شاسی ستون فقرات دستگاه CNC باشند،
میز کار و سیستم نگهدارنده قطعه دستهای دستگاه هستند.
هر اشتباه در این بخش یعنی:
- خطای ابعادی
- لرزش
- شکستن ابزار
- حتی خطر جانی
به همین دلیل استاد CNC قبل از فشار دادن Start، اول به این سؤال جواب میدهد:
«قطعه چطور بسته شده؟»
میز کار (Table) در دستگاه CNC چیست؟
میز کار سطحی است که:
- قطعه یا فیکسچر روی آن بسته میشود
- حرکت محورها نسبت به آن تعریف میگردد
- مرجع دقت عملیات است
به زبان ساده:
میز، مرجع همه چیز است.
وظایف اصلی میز کار CNC
- نگهداری پایدار قطعه
- انتقال نیروهای برشی به بدنه
- حفظ دقت هندسی
- ایجاد امکان فیکس دقیق
جنس میز کار دستگاه CNC
اکثر میزهای CNC فلز از:
- چدن آلیاژی سختکاریشده
ساخته میشوند.
دلایل:
- مقاومت بالا در برابر سایش
- جذب لرزش
- پایداری هندسی
شیارهای T (T-Slot)؛ قلب میز CNC
اکثر میزها دارای شیار T هستند.
کاربرد:
- بستن گیره
- نصب فیکسچر
- مهار مستقیم قطعه
مزیت:
انعطافپذیری بالا در بستن قطعات متنوع
انواع میز کار در CNC فلز
1. میز ثابت
در بیشتر CNCهای فرز
ویژگی:
- ساده
- دقیق
- مناسب بیشتر عملیات
2. میز گردان (Rotary Table)
در CNC چهار و پنج محور
ویژگی:
- افزایش دسترسی به سطوح
- کاهش تعداد ستاپ
📌 مرتبط با:
👉 دستگاه CNC چهار محور و پنج محور
3. میز خلأ (Vacuum Table)
بیشتر برای:
- قطعات نازک
- آلومینیوم
- صفحات بزرگ
محدودیت:
- مناسب فلزات سنگین نیست
سیستمهای نگهدارنده قطعه (Fixturing)
فیکسچر چیست؟
فیکسچر سیستمی است که:
- قطعه را در موقعیت دقیق نگه میدارد
- اجازه حرکت یا لرزش نمیدهد
قانون طلایی:
قطعه باید «کاملاً مهار، اما بدون تنش» بسته شود.
انواع سیستمهای نگهدارنده قطعه
1. گیره CNC (Machine Vise)
رایجترین ابزار
مزایا:
- سریع
- ساده
- اقتصادی
معایب:
- محدودیت شکل قطعه
2. فیکسچر اختصاصی
طراحیشده مخصوص یک قطعه
مزایا:
- دقت بالا
- سرعت تولید
- تکرارپذیری عالی
معایب:
- هزینه طراحی و ساخت
3. بستن مستقیم با پیچ و بست
برای قطعات خاص یا بزرگ
نیازمند:
- تجربه
- محاسبه نیرو
4. سیستمهای صفر نقطهای (Zero Point)
سیستمهای مدرن صنعتی
مزایا:
- تعویض سریع قطعه
- دقت تکرارپذیر
- کاهش زمان ستاپ
اصول طلایی فیکس کردن قطعه (قانون استادها)
اصل 3-2-1
قطعه باید:
- 3 نقطه در یک سطح
- 2 نقطه در سطح دوم
- 1 نقطه در سطح سوم
مهار شود.
نتیجه:
قطعه دقیق و بدون تنش بسته میشود.
تأثیر فیکسچر بر دقت نهایی
فیکسچر ضعیف →
- لرزش
- تغییر اندازه
- سطح بد
فیکسچر حرفهای →
- دقت پایدار
- کیفیت سطح عالی
- عمر ابزار بیشتر
فیکسچر و ایمنی
بسیاری از حوادث CNC ناشی از:
- بستن اشتباه قطعه
- شل بودن فیکسچر
است.
قاعده:
اگر به فیکسچر شک داری، دستگاه را روشن نکن.
تفاوت دید مبتدی و حرفهای
مبتدی:
- سریع میبندد
- به زور محکم میکند
استاد:
- فکر میکند
- نیروها را تحلیل میکند
- بدون تنش میبندد
رابطه میز کار با صفرگذاری
صفر قطعه مستقیماً به:
- میز
- فیکسچر
وابسته است.
📌 پیشنهاد مطالعه:
👉 صفرگذاری قطعه در CNC فلز (عملی)
خطاهای رایج در استفاده از میز و فیکسچر
- بستن قطعه روی سطح آلوده
- فشار بیشازحد
- عدم همراستایی
- استفاده از گیره نامناسب
نگاه صنعتی و اقتصادی
فیکسچر خوب:
- کاهش ضایعات
- افزایش سرعت
- کاهش استهلاک
یعنی:
سود بیشتر با همان دستگاه
جمعبندی نهایی
میز کار و سیستمهای نگهدارنده قطعه:
- پایه دقت CNC
- عامل اصلی ایمنی
- تعیینکننده کیفیت نهایی
اگر این بخش را درست بفهمی:
نیمی از مسیر استاد شدن را رفتهای
مقاله بعدی:
دیدگاه خود را بنویسید