یکی از پرتکرارترین سؤالها در دنیای CNC این است:
«CNC فرز بهتر است یا CNC تراش؟»
اما این سؤال از پایه اشتباه است.
سؤال درست این است:
«برای چه کاری؟ با چه قطعهای؟ و با چه هدفی؟»
در این مقاله، بهجای جوابهای کلیشهای، یک مقایسه صنعتی واقعی انجام میدهیم؛ دقیقاً همان چیزی که یک استاد CNC به شاگردش میگوید.
تفاوت بنیادی: چه چیزی حرکت میکند؟
در CNC فرز فلز
- ابزار میچرخد
- ابزار حرکت میکند
- قطعه معمولاً ثابت است
یعنی:
مغز دستگاه روی حرکت ابزار متمرکز است.
در CNC تراش فلز
- قطعه میچرخد
- ابزار حرکت خطی دارد
- برادهبرداری حول محور دوران انجام میشود
یعنی:
تمام منطق دستگاه حول دوران قطعه شکل گرفته است.
📌 پیشنهاد مطالعه:
👉تفاوت حرکت ابزار و حرکت قطعه در CNC فلز
مقایسه ساختار حرکتی
CNC فرز
- محور X
- محور Y
- محور Z
در مدلهای پیشرفته:
- 4 محور
- 5 محور
📌 پیشنهاد مطالعه:
👉 دستگاه CNC سه محور، چهار محور و پنج محور چیست؟
CNC تراش
- محور X
- محور Z
در مدلهای پیشرفته:
- محور C
- محور Y
- ابزار زنده (Live Tool)
نوع قطعه قابل ماشینکاری
قطعات مناسب CNC فرز
- قطعات تخت
- قطعات منشوری
- قطعات پیچیده
- قالبها
مثال:
- قالب تزریق
- قطعات آلومینیومی پیچیده
- صفحات صنعتی
قطعات مناسب CNC تراش
- قطعات گرد
- شفتها
- بوشها
- پیچها
مثال:
- میللنگ
- شافت موتور
- قطعات دوار دقیق
مقایسه دقت و تکرارپذیری
CNC فرز
- دقت بسیار بالا
- وابسته به فیکسچر
- مناسب قطعات پیچیده
CNC تراش
- دقت فوقالعاده در قطعات گرد
- تکرارپذیری عالی
- وابستگی کمتر به فیکسچر پیچیده
در تیراژ بالا:
CNC تراش معمولاً پایدارتر عمل میکند.
مقایسه سرعت تولید
CNC فرز
- انعطاف بالا
- سرعت متوسط
- مناسب تولید متنوع
CNC تراش
- سرعت بسیار بالا
- مناسب تولید سریکاری
- زمان سیکل کوتاه
اگر تولید انبوه داری:
تراش معمولاً انتخاب اول است.
پیچیدگی برنامهنویسی
برنامهنویسی CNC فرز
- مسیر ابزار پیچیدهتر
- درک فضایی بالا
- وابستگی به CAM
برنامهنویسی CNC تراش
- منطق سادهتر
- الگوهای تکراری
- مناسب شروع برنامهنویسی CNC
📌 پیشنهاد مطالعه:
👉 برنامهنویس CNC فلز کیست و چه مهارتهایی نیاز دارد؟
مقایسه ابزارها
ابزارهای CNC فرز
- End Mill
- Face Mill
- Ball Nose
- ابزارهای فرم
ابزارهای CNC تراش
- اینسرت تراشکاری
- ابزار روتراشی
- ابزار برش داخلی و خارجی
هزینه دستگاه و نگهداری
CNC فرز
- قیمت بالاتر
- نگهداری پیچیدهتر
- نیاز به اپراتور ماهر
CNC تراش
- قیمت اقتصادیتر
- نگهداری سادهتر
- مناسب کارگاههای تولیدی
بازار کار و مسیر شغلی
اپراتور و برنامهنویس CNC فرز
- بازار تخصصیتر
- درآمد بالاتر در پروژههای پیچیده
- نیاز به دانش بیشتر
اپراتور و برنامهنویس CNC تراش
- بازار گستردهتر
- ورود آسانتر
- درآمد پایدار در تولید انبوه
📌 پیشنهاد مطالعه:
👉 مسیر شغلی CNC فلز از کارآموز تا استادکار
اشتباه رایج در انتخاب
اشتباه کلاسیک:
«فرز همهکاره است، پس بهتر است»
در حالی که:
- تراش جایگزین فرز نیست
- فرز جایگزین تراش نیست
این دو:
مکمل یکدیگرند، نه رقیب.
جدول مقایسه نهایی (خلاصه صنعتی)
معیارCNC فرزCNC تراش
| حرکت اصلی | ابزار | قطعه |
| نوع قطعه | پیچیده | گرد |
| سرعت تولید | متوسط | بالا |
| دقت قطعات گرد | متوسط | عالی |
| انعطافپذیری | بالا | متوسط |
| مناسب مبتدی | متوسط | بالا |
جمعبندی استادانه
اگر بخواهم خیلی صادقانه بگویم:
- CNC تراش → ستون تولید
- CNC فرز → مغز پیچیدگی
یک CNCکار حرفهای:
هر دو را میشناسد، حتی اگر روی یکی متخصص شود.
مقاله بعدی :
دیدگاه خود را بنویسید